Incoterms là gì?
Incoterms (International Commercial Terms) là bộ quy tắc thương mại quốc tế do Phòng Thương mại Quốc tế (ICC) ban hành, nhằm thống nhất cách hiểu về trách nhiệm, chi phí và rủi ro giữa người bán và người mua trong các giao dịch xuất nhập khẩu.
Trong thực tế, sự khác biệt về ngôn ngữ, pháp luật và tập quán thương mại giữa các quốc gia rất dễ dẫn đến tranh chấp. Việc áp dụng Incoterms giúp các bên xác định rõ nghĩa vụ ngay từ hợp đồng, từ đó hạn chế rủi ro pháp lý và đảm bảo quá trình giao nhận hàng hóa diễn ra minh bạch, hiệu quả.
Lưu ý: Incoterms không phải là luật, mà là tập quán thương mại quốc tế được các bên tự nguyện áp dụng khi ký hợp đồng mua bán.
Vai trò của Incoterms trong hoạt động xuất nhập khẩu
Trong xuất nhập khẩu, Incoterms giữ vai trò đặc biệt quan trọng:
Xác định trách nhiệm các bên
Incoterms quy định rõ bên nào chịu trách nhiệm:
-
Vận chuyển hàng hóa
-
Làm thủ tục hải quan xuất – nhập khẩu
-
Mua bảo hiểm hàng hóa
Phân chia chi phí và rủi ro
Mỗi điều kiện Incoterms xác định điểm chuyển giao rủi ro, giúp doanh nghiệp biết chính xác thời điểm mình chịu trách nhiệm về mất mát hay hư hỏng hàng hóa.
Chuẩn hóa hợp đồng thương mại quốc tế
Việc áp dụng Incoterms giúp hợp đồng xuất nhập khẩu:
-
Dễ hiểu
-
Giảm tranh chấp
-
Phù hợp với thông lệ quốc tế
Hỗ trợ doanh nghiệp hội nhập toàn cầu
Incoterms tạo “ngôn ngữ chung” cho thương mại quốc tế, giúp doanh nghiệp Việt Nam giao dịch thuận lợi với đối tác nước ngoài.
Các nhóm Incoterms chính hiện nay
Incoterms được chia thành 4 nhóm, dựa trên mức độ trách nhiệm của người bán:
Nhóm E – Giao hàng tại cơ sở người bán
EXW (Ex Works Giao tại xưởng)
Người bán chỉ có trách nhiệm giao hàng tại kho hoặc xưởng của mình. Người mua chịu toàn bộ chi phí, rủi ro và thủ tục còn lại.
➡ Phù hợp với người bán muốn giảm tối đa trách nhiệm.
Nhóm F – Người mua thuê phương tiện vận tải chính
-
FCA (Free Carrier – Giao cho người vận tải)
-
FAS (Free Alongside Ship – Giao dọc mạn tàu)
-
FOB (Free On Board – Giao lên tàu)
Trong nhóm này, người bán giao hàng cho người vận tải do người mua chỉ định. Rủi ro chuyển giao sớm hơn so với nhóm C và D.
➡ FOB là điều kiện phổ biến trong xuất khẩu đường biển.
Nhóm C – Người bán thuê phương tiện vận tải chính
-
CFR (Cost and Freight – Tiền hàng và cước phí)
-
CIF (Cost, Insurance and Freight – Tiền hàng, bảo hiểm và cước phí)
-
CPT (Carriage Paid To – Cước phí trả tới)
-
CIP (Carriage and Insurance Paid To – Cước phí và bảo hiểm trả tới)
Người bán chịu chi phí vận chuyển chính, nhưng rủi ro chuyển giao sớm, ngay khi hàng được bàn giao cho người vận tải.
➡ CIF và CIP yêu cầu người bán mua bảo hiểm hàng hóa.
Nhóm D – Người bán chịu trách nhiệm đến nơi đến
-
DAP (Delivered At Place – Giao tại nơi đến)
-
DPU (Delivered at Place Unloaded – Giao tại nơi đến, đã dỡ hàng)
-
DDP (Delivered Duty Paid – Giao hàng đã nộp thuế)
Người bán chịu phần lớn trách nhiệm, chi phí và rủi ro cho đến khi hàng đến điểm cuối cùng.
➡ DDP là điều kiện người bán chịu trách nhiệm nhiều nhất.
Incoterms 2020 – Phiên bản đang được áp dụng
Incoterms 2020 có hiệu lực từ 01/01/2020, với một số điểm đáng chú ý:
-
Thay thế DAT bằng DPU
-
Điều chỉnh mức bảo hiểm tối thiểu:
-
CIF: bảo hiểm mức C
-
CIP: bảo hiểm mức A
-
-
Khuyến khích sử dụng chứng từ điện tử
-
Linh hoạt hơn trong việc sử dụng phương tiện vận tải
Doanh nghiệp cần ghi rõ trong hợp đồng:
“Áp dụng Incoterms® 2020” để tránh nhầm lẫn phiên bản.
Ứng dụng Incoterms trong thực tế xuất nhập khẩu
Việc lựa chọn Incoterms cần phù hợp với:
-
Kinh nghiệm doanh nghiệp
-
Khả năng logistics
-
Chiến lược kiểm soát chi phí
Ví dụ thực tế:
-
Xuất khẩu sang Mỹ: thường dùng FOB
-
Xuất khẩu sang EU: phổ biến CIF hoặc CIP
-
Doanh nghiệp mới tham gia xuất khẩu: nên cân nhắc FCA thay vì EXW để hạn chế rủi ro hải quan
Kết luận
Incoterms là nền tảng không thể thiếu trong thương mại quốc tế và hoạt động xuất nhập khẩu. Việc hiểu đúng và áp dụng chính xác Incoterms giúp doanh nghiệp:
-
Giảm thiểu tranh chấp
-
Kiểm soát chi phí
-
Nâng cao tính chuyên nghiệp khi làm việc với đối tác quốc tế
Nếu doanh nghiệp của bạn cần tư vấn chuyên sâu về Incoterms 2020, logistics và thủ tục xuất nhập khẩu, hãy liên hệ với đội ngũ chuyên gia để được hỗ trợ kịp thời và chính xác.
Thông tin liên hệ: baovietlogistics.com.vn/

